Andende a Bardanare. Sa notte, amigos mios, est iscura Che-i su trumentu; passat furiosu Su entu e sighit s'aba a istrasura. Su procalzu est betzu e sonnigosu E in cust'ora dromidu est che procu E no intendet nè dannu nè gosu, Non solu de intendere unu tzocu, Pro chi sas arulas sìene serente A su cuile 'e Bau 'e su Trocu. Leade sos fusiles lestramente "E andemus a fagher sa bardana" Gai nèidi in tonu prepotente, Mimia Monni cun boghe 'e campana In su cuile 'e s'àbile a sos pagos Amigos chi su notte acuilana Che a matzone subra sos serragos. Bobore Crispu, unu giovanu De vint'unu annos chi leiat sos tragos E los frundiat che fustes lontanu, E in sos atacos lestru e atrividu; Bi fit Frantziscu Mannu e Bustianu, Pili Martinu e Bobore Bandinu, Tres omines chi in totu vid'insoro Mai biu, ne mortu ana timidu In totu Nuoresu e Logudoro. "Avanti oh coraggiosa cumpagnia!" Narein a una oghe a unu coro Totus chimbe che una marrania. E s'avviein lestros, ben armados In mesu a su entu forte, a s'istratzia, Che una truma d'iscomunigados. (Antioco Casula - Montanaru)

Commento: Mancai Antiogu Casula (Montanaru) fèssidi sardu e àpada pintau is bardaneris a cumenti delinquentis (in custa poesia si còntat, scedau, de unu poburu procraxu becciu e sonnigosu vittima de una bardana) segundu a cantu narant is meris cuntinentalis, ca ndi chistionant de issus a cumenti genti prepotenti e chentza perunu scrupulu, custu est sceti una cara "negativa" de is bardaneris, cunsideraus de totus cumenti delinquentis e bandidus. Tocat de donai luxi noa po torrai beridadi a-i custa antighissima froma de resistentzia pupulari contras de s'invasori chi beniat de su mari (is invasoris de turnu): furat s'arricu e su poburu si ndi ddu torrat a pinnigai!. Difatis a fai una bardana ollia nai ca non fiat a fai una rapina o arratzia, ma un'atzioni repenti (fentomada fut sa bardana de Orosei cun prus de centu cavalieris, chi nd'iant pinnigau is benis de unu meri mannu de sienda) po fai biri ca is bardaneris (balentis) fiant contra a is dominadoris, nous e beccius, e contras a is arricus de is biddas e citadis sardas. Certu est, perou, ca tocat a cundennai cussu chi si nd'est aprofitau po s'arricai a is palas allenas, tirendindi onori a-i custa froma, torreus a nai de resistentzia populari sarda. Bardanas in donnia logu...contra onnia froma de prepotentzia strangia e locali!. Po-i custu si nau "atzia sa conca Populu Sardu e ghetanci a mari su prepotenti strangiu impari a sa tzerachia nosta". Su Bardaneri

SA GENTI ARRUBIA

               SA GENTI ARRUBIA
vita e miracoli del popolo sardo

lunedì, febbraio 14, 2005

Peruna lacana.
Ma puita s'avolotaus candu scieus ca in-d-un ancodeddu 'e terra, Natzionis o logus ci funt lacanas, murus e separatzionis. Parit ca ndi seus arruendi de is nuis. Parit ca in tempus passau, o fintzas de pagu, no nci siant custus machioris de inserrai tottu su chi si parit e praxit o no boleus biri o boleus ponniri atesu de is ogus genti o cosas chi no s'agradessint. Teneus gana de s'inchietai o fai burdellu contras is chi funt faendi murus o separendi genti, parit una malleditzioni de s'umanidadi. Tandus no srebit a andai ainantis cun s'iscentzia o su chi ddi nant "progressu" candu no eus ancora cumprendiu ca seus a cumenti bestias o procus. Faeus e isciaeus, faendi e afateriendi, cun cudda idea macca de ponniri lacanas, ancodeddas de terra cun meda genti istrinta,muntonis de mojus de terra a contu de pagu genti. Sa pasterentzia de pagus a dannu de medas.
Candu at a acabai custu machiori? Parit de no ndi biri prus s'acabu, parit chi no ci siat peruna solutzioni a s'omini baddinosu. Meda poderi in is manus de pagus cun pagas ideas e a-i su-n prus macas. Ma puru meda genti chi benit cullunada cun s'idea ca aicci s'est connotu e aicci tocat a fai; custas bideas s'agatant fintzas in is chi s'arreconoscint in is partidus de a manca, ponendi arrexonamentus chi no atacant a perunu logu, sceti po podi essiri prus craculaus e duncas po podidi intrai in is aposentus bonus.
Sa terra, arregodaisindi est de chini ddui camminat, sa terra est de totus. Tandus no tocat a s'ispantai chi imoi no nci arrennesceus a ponniri acabu a totu custa brigungia, tocat a sighiri a pistai dì po dì po fai acumprendi atotus ca custus procus no podint fai su chi ddis benit a sa conca, puita ca ci seus nosu chi eus a essiri arena in is arrodeddas de s'ingranagiu e no ollu.
"S'arricu furat su poburu si ndi ddu torrat a pigai."

E in s'acabu ligei su chi iscriiat Paulu; un'imprentadura meda bella chi no tenit abisongiu de calisisiat cummentu.

Su mari
(Pablo Neruda)

Custu tancamentu, custa enna facias a
s'infiniu, puita?
Teneus in eredadi is tancàus, is acapiadroxus, is murus, is presònis.
Ereditaus is lacanas. E puita?
Puita candu seus nascius no esus arrefudau su
chi si donant e no cumprendiaus? Est ca depiaus
essiri de acordiu inantis de nàsciri.Agoa de
esistiri e de isciri, imparaus a fai murus e a
serrai. Su contributu mischinu cosa nosta a su
mundu est unu mundu prus istrintu.

(Pablo Neruda)

Custu tancamentu, custa enna facias a
s'infiniu, puita?
Teneus in eredadi is tancàus, is acapiadroxus, is murus, is presònis.
Ereditaus is lacanas. E puita?
Puita candu seus nascius no esus arrefudau su
chi si donant e no cumprendiaus? Est ca depiaus
essiri de acordiu inantis de nàsciri.Agoa de
esistiri e de isciri, imparaus a fai murus e a
serrai. Su contributu mischinu cosa nosta a su
mundu est unu mundu prus istrintu.


El mar
(Pablo Neruda - da "Una casa nella sabbia")


Este cerco, esta puerta hacia lo ilimitado y
por qué?
Heredamos los cercos, los candados, los muros,
las prisiones.
Heredamos los lìmites. Y por qué?
Por qué no rechazamos a la hora de nacer cuanto
nos concedìan y cuanto no abarcàbamos?
Es que tenìamos que estar de acuerdo antes de
ser. Después de ser y saber se aprende a cercar
y a cerrar. Nuestra mezquina contribuciòn al
mundo es un mundo màs estrecho.

postato da: Bardaneri | 10:41 | commenti